آخرین ویرایش : July 23, 2012

عبدالحسین تیمورتاش

تحصیلات


محل تحصیل

شهر عشق آباد


با حمایت «میرزا رضاخان ارفع­ الدوله» وزیر مختار ایران در روسیه، یک سال درعشق‌آباد زبان روسی آموخت.

شهر سنت پترزبورگ (لنینگراد)



فارغ التحصیل از مدرسه نظام نیکلا در دسته سواره 1323. در این دوران با نام خان نردینسکی شناخته می شد.


مناصب و مشاغل


وزیر

دربار پهلوی

( از ۱۳۰۵ه.ش. تا ۱۳۱۲ه.ش. )
تیمورتاش به مدت هفت سال (وزیر دربار) و شخص دوم مملکت بود. قانون خدمت نظام اجباری و لباس متحدالشکل از ابتکارات او بود.

وزارت عدلیه ایران (دوره قاجار)

( ۱۳۰۰ه.ش. )

در کابینه سوم مشیرالدوله وزیر عدلیه بود.

نماینده

مجلس شورای ملی ایران

( از ۱۲۸۸/۰۸ه.ش. تا ۱۲۹۰/۰۸ه.ش. )
در انتخابات دوره دوم مجلس شورای ملی به عنوان جوان‌ترین وكیل این دوره، از خراسان به مجلس راه یافت. منشی هیات رئیسه و سپس نایب رئیس مجلس شد. 

مجلس شورای ملی ایران

( از ۱۳۰۰ه.ش. تا ۱۳۰۴ه.ش. )
در دوره چهارم مجلس نماینده قائنات و نائب رئیس مجلس بود و در 1302 ه.ش در دوره پنجم مجلس از نیشابور نماینده شد اما اعتبارنامه اش به دلیل اقداماتی كه در دوره حكومتش، در گیلان انجام داده بود، با مخالفت نماینده رشت روبرو شد، رای اعتماد گرفت و به اتفاق دوست نزديک خود علي اکبر داور، مقدمات تصويب طرح خلع قاجاريه را در مجلس پنجم فراهم ساخت.

مجلس شورای ملی ایران

( از ۱۲۹۳/۰۹ه.ش. تا ۱۲۹۴ه.ش. )
نماینده قوچان در دوره سوم مجلس شورای اسلامی 

حاکم

منطقه گیلان

( از ۱۲۹۸ه.ش. )
از سوی میرزا حسن خان وثوق ­الدوله به حكمرانی گیلان برگزیده شد. در حکومت گيلان که بيش از يک سال به طول نينجاميد، به سرکوب جنبش جنگل پرداخت. سرانجام به دلیل خشونت زیاد و نفرت مردم برکنار شد.

منطقه کرمان و بلوچستان

( از ۱۳۰۲ه.ش. )
وی در سال 1301 ه.ش حاكم كرمان و بلوچستان شد در بهمن 1302 ه.ش برای نمایندگی دوره پنجم مجلس از حکومت کنار رفت.

کارمند

وزارت امور خارجه ایران


معززالملک به عنوان مترجم یک هیئت تشریفاتی از طرف وزارت خارجه برای اعلام سلطنت شاه جدید به دربارهای اروپا به چند کشور اروپایی سفر کرد.


گرایشات


مخالف با

جنبش جنگل

( از ۱۲۹۸ه.ش. )
در حکومت گيلان که بيش از يک سال به طول نينجاميد، به سرکوب جنبش جنگل کمک کرد و در اعدام «دكتر حشمت جنگلی» نقش داشت. 


حوادث مهم زندگی


زندانی

زندان شهربانی تهران

( از ۱۳۱۱/۱۱/۲۹ه.ش. تا ۱۳۱۲/۰۷ه.ش. )
روز سوم دی 1311 ه.ش تیمورتاش رسماً از وزارت، عزل و در روز 29 بهمن همان سال در اداره نظمیه زندانی شد. به اتهام اختلاس و دریافت رشوه به 5 سال حبس انفرادی و جریمه نقدی محكوم شد. در زندان مسموم و در مهر 1312 ه.ش از دنیا رفت.

نام قاتل

احمد احمدی

( ۱۳۱۲/۰۷ه.ش. )



روابط خانوادگی


نام همسر

سرورالسلطنه


سرورالسلطنه دختر خازن الملک اولین همسر تیمورتاش بود که از وی صاحب یک دختر به نام ایران و سه پسر به نام‌های منوچهر، هوشنگ و مهرپور شد.

نام پدر

نام پسر

نام دختر

ایران تیمورتاش


ایران اولین فرزند عبدالحسین تیمورتاش بود.

نام خواهر


سایر موارد


مرتبط با

قرارداد دارسی


درسال ۱۳۰۸ ه.ش در پی بروز اختلافات بین شرکت نفت انگلیس و ایران، سرجان کدمن، مدیرکل شرکت، پیشنهاد تمدید قرارداد دارسی را مطرح کرد. در سال ۱۳۱۰ ه.ش تیمورتاش به لندن سفر کرد و با سرجان سایمون وزیر امور خارجه انگلیس و سایر مقامات دولتی مذاکره کرد که به نتیجه نرسید. وی در راه بازگشت از سفر از طریق روسیه، در مسکو با چند تن از مقامات رسمی مسکو از جمله وُرُشیلف، وزیر جنگ شوروی دیدار و مذاکره محرمانه نمود. سرانجام در آذرماه سال ۱۳۱۱ به دستور رضاشاه قرارداد دارسی لغو و تیمورتاش متهم به جاسوسی برای روس ها شد.


عبدالحسین تیمورتاش

تاریخ تولد ۱۲۶۰ه.ش.
تاریخ درگذشت ۱۳۱۲/۰۷ه.ش.
محل تولد منطقه خراسان
در شهر بجنورد
محل درگذشت شهر تهران

ملیت کشور ایران
مدفن امامزاده عبدالله شهر ری

توضیحات بیشتر:
  • عبدالحسین تیمورتاش، که نام اصلی او عبدالحسین خان نردینی است و پیش از گرفتن نام خانوادگی تیمورتاش در آستانه سلطنت رضا خان، نخست معززالملک و سپس سردار معظم خراسانی لقب داشته است.
  •  او پس از اتمام تحصیل در روسیه به ایران بازگشت و به عنوان مترجم، در وزارت امور خارجه مشغول به کار شد. در وزارت امور خارجه نماند و نزد پدر خود، که در آن زمان حاکم سبزوار بود، رفت.
  • در سبزوار با شاهزاده «محمد هاشم ‌میرزا» آشنا شد و انجمنی ادبی را تشکیل دادند که به تدریج، صاحب یکی از معتبرترین کتابخانه‌های شخصی در ایران شد. عبدالحسین خان مدتی هم از طرف پدر حاکم بلوک جوین شد و با دختر یکی از خوانین خراسان ازدواج کرد.
  • درمرداد 1299 ه.ش به دلیل انتقاد از عملکرد «سید ضیاءالدین طباطبایی» به دستور او دستگیر و زندانی شد؛ پس از برکناری سید ضیاء و روی کار آمدن قوام ­الملک از زندان رهایی یافت. در دولت مشیرالدوله در 1300 ه.ش وزیر عدلیه بود اما عدلیه را منحل کرد. در شهریور 1303 در کابینه رضاخان سپهسالار وزیر فوائد عامه و تجارت شد. در نتیجۀ تلاش او و داور در مجلس پنجم، رضاخان در آذر1304ه.ش به سلطنت رسید.
  • همسر دوم تیمورتاش، زنی ارمنی به نام «تاتانیا» بود که از او نیز صاحب دو دختر شد. 
  • قدرت و نفوذ تیمورتاش موجب بدگمانی رضاشاه شد و اتهام جاسوس برای روس ها از سوی آیرم باعث عزل و حبس تیمورتاش شد. در زندان شهربانی کشته شد. جنازه وی بدون تشریفات در امامزاده عبدالله شهرری به خاک سپرده شد و خانواده‌اش تا زمان کناره‌گیری رضاشاه در خراسان کاشمر تبعید بودند.

done in 0.0279 seconds