آخرین ویرایش : September 3, 2012

محمد علی شاه قاجار

مناصب و مشاغل


پادشاه

حکومت قاجار

( از ۱۲۸۵ه.ش. تا ۱۲۸۸ه.ش. )
محمد علی شاه از همان ابتدا به مخالفت با مشروطه و مجلس پرداخت. او در مراسم تاجگذاری خود نمایندگان مجلس را دعوت نکرد. نمایندگان دورهٔ اول مجلس با حرارت تمام جهت اصلاح اوضاع ایران می‌کوشیدند و مسیو نوز رئیس کل گمرک و وزیر خزانه را اخراج کردند و مستمری شاه و درباریان را کاستند.
کشاکش میان شاه و مجلس تا آنجا رسید که محمدعلی شاه، مشیرالدوله را از صدارت برکنار کرد و امین السلطان (اتابک اعظم) را که سالها صدراعظم دوره استبداد بود از اروپا به ایران فراخواند و او را صدراعظم کرد. صدراعظم ترور شد.
شاه از امضای متمم قانون اساسی سر باز زد. پس از اعتراضات مردم به ویژه در تبریز، ناچار دستخطی صادر کرد و قول همراهی با مشروطه را داد. پس از چند روز او و دیگر مستبدان با همراهی شیخ فضل‌الله نوری عده‌ای را علیه مجلس در اطراف آن جمع کردند و به درگیری با نمایندگان و مدافعان مجلس پرداختند.
هنوز مدتی از آشتی میان مجلس و شاه نگذشته بود که یاران حیدرخان عمواوغلی با پرتاب بمب به اتومبیل محمدعلی شاه به او سوءقصد کردند. شاه به باغشاه رفت و بریگاد قزاق را برای مقابله با مجلس آماده کرد. بالاخره با فرستادن کلنل لیاخوف فرمانده بریگاد قزاق حمله به مجلس را آغاز کرد. لیاخوف با نیروهایش مجلس را محاصره کردند و ساختمان مجلس و مدرسه سپهسالار را در 23 جمادی‌الاول 1326 ه.ق (2 تیر 1287ه.ش) به توپ بستند. عده زیادی از مدافعان مجلس در این حمله کشته شدند. محمدعلی شاه لیاخوف را به حکومت نظامی منصوب کرد و به تعقیب نمایندگان و دیگر آزادیخواهان پرداخت. تعدادی از برجسته‌ترین مشروطه‌خواهان در باغ شاه کشته شدند.
محمدعلی شاه سعی داشت اساس مشروطه را تغییر دهد و مجلسی فرمایشی تشکیل داد اما با فتح تهران به دست مجاهدین مشروطه خواه از سلطنت خلع شد.


گرایشات


مخالف با

فتح تهران

( از ۱۳۲۷ه.ق. )
با مخالفت محمد علی شاه قاجار با مشروطه و بروز ناآرامی ها در شهرهای مختلف، گروه های مختلف مشروطه خواهان شامل مشروطه خواهان تبریز به سرکردگی ستارخان، بختیاری‌ها، داشناک‌ها، مجاهدان قفقاز، محمدولی خان تنکابنی و مردم گیلان به تهران هجوم آوردند که این امر باعث شد محمدعلی شاه سفارت روسیه پناه ببرد و از سلطنت خلع شود. 


حوادث مهم زندگی


تبعید به

کشور روسیه

( از ۱۲۸۸ه.ش. )
فتح تهران به پناه گرفتن محمدعلی شاه و خانواده اش در سفارتخانهٔ روسیه انجامید. از سلطنت خلع شد و پسرش جانشین او شد. برای او مقرری برابر ۱۰۰ تومان در هر ماه در نظر گرفته شد و توسط نیروهای فاتح تهران تبعید گردید. وی پس از مدتی در صدد بازگشت و انتقام جویی و کسب مجدد قدرت برآمد که شکست خورد و ناچار به روسیه برگشت و مقرری وی نیز قطع گردید. او تا آخر عمر در روسیه ماند.


روابط خانوادگی


نام همسر

ملکه جهان


ملکه جهان در شعبان 1310 ه.ق با پسرعمویش محمد علی میرزا ازدواج کرد.

نام پدر

نام پسر

محمد حسن میرزا قاجار


محمد حسن سومین فرزند ذکور محمد علی شاه بود.

احمد شاه قاجار



نام مادر

نام برادر

نام پدربزرگ

نام مادربزرگ

دارای رابطه خانوادگی با

کامران میرزا نایب السلطنه


محمدعلی شاه با دخترعمویش کامران میرزا ازدواج کرد.

حسینعلی میرزا فرمانفرما


محمدعلی شاه دایی حسنعلی میرزا بود.

عبدالعزیز فرمانفرماییان


محمدعلی شاه دایی عبدالعزیز فرمانفرماییان بود.

منوچهر فرمانفرماییان


محمدعلی شاه دایی منوچهر فرمانفرماییان بود.

عباس فرمانفرماییان


محمدعلی شاه دایی عباس فرمانفرماییان بود.

محمد ولی فرمانفرماییان


محمدعلی شاه دایی محمد ولی فرمانفرماییان بود.

مهین بانو قاجار


محمد علی شاه پدر همسر مهین بانو بود.

همدم الملوک


همدم الملوک خاله محمد علی شاه بود.

مسعود میرزا ظل السلطان


ظل السلطان عموی محمد علی شاه قاجار بود.


محمد علی شاه قاجار

تاریخ تولد ۱۲۸۹ه.ق.
محل تولد شهر تبریز
محل درگذشت کشور ایتالیا
در بندر ساوونا، در تبعید درگذشت.
ملیت کشور ایران
مدفن شهر کربلا

توضیحات بیشتر:
  • پدرش مظفرالدین شاه و مادرش تاج‌الملوک (دختر امیر کبیر و عزت‌الدوله) بود. محمد علی میرزا پس از ترور ناصرالدین شاه و تاج‏گذاری مظفرالدین شاه، والی آذربایجان شد. در همین زمان بود که عثمانی، میرزا آقاخان کرمانی و عده دیگر از طرفداران سید جمال‌الدین اسدآبادی را به جرم شراکت در قتل ناصرالدین شاه به ایران سپرد. محمدعلی میرزا آنان را سربرید و پوست کاه‌اندودشان را برای پدرش به تهران فرستاد.
  • او تحت‌تعلیم و تربیت آموزگار روسی خود، سرگی مارکوویچ شابشال (ملقب به ادیب‏ السلطان) زبان و فرهنگ روسی را آموخت. شابشال نفوذ زیادی بر محمدعلی میرزا داشت و او را علاقه‏ مند به روسیه کرد. در انقلاب مشروطه تصویری از محمدعلی‌میرزا با لباس قزاقی به دست مردم افتاد که موجب رنجش مشروطه‏ خواهان و مردم شد.
  • او پیش از رسیدن به سلطنت، به دلیل ترس از احتمال نزدیکی مشروطه‏ خواهان به عمویش ظل‌السلطان و نصب وی به سلطنت از مشروطه ‏خواهان حمایت می‌کرد. محمدعلی شاه پس از رسیدن به سلطنت از اشفتگی انجمن ها و دخالت وکلای مجلس در همه امور به مشروطه بدبین شد و نظر تعدادی از روحانیون در مخالفت با مشروطه از جمله شیخ فضل الله نوری و  میرزا ابوطالب زنجانی او را بر آن داشت که اساس مشروطه را تغییر و مشروطه مشروعه به وجود آورد.

done in 0.0289 seconds