آخرین ویرایش : May 15, 2012

محمد شاه قاجار

مناصب و مشاغل


پادشاه

حکومت قاجار

( از ۱۲۵۰ه.ق. تا ۱۲۶۴ه.ق. )
محمد شاه سومين پادشاه سلسله قاجار فرزند عباس ميرزا وليعهد فتحعليشاه بود که پس از مرگ پدر و در زمان حيات فتحعليشاه به وليعهدي منصوب گرديد. همين که خبر مرگ فتحعليشاه در تبريز به محمد ميرزا رسيد در هفتم رجب 1250 ه.ق در همان شهر تاجگذاري کرد، سپس با سپاهيان خود از تبريز به طرف تهران حرکت نمود. در نزديکي پايتخت با سپاهيان سلطان علي ميرزا ظل السلطان عموي خود روبرو شد. ولي لشکريان ظل السلطان به زودي شکست خورده و متلاشي شدند. در ضمن يکي ديگر از عموهاي محمد شاه يعني حسینعلي ميرزا فرمانفرما در شيرزا خود را پادشاه خواند، ولي قواي محمد شاه سپاهيان او را در جنوب قمشه در هم شکستند.
سرانجام وی در 22 شعبان 1250 وارد تهران شد و در نگارستان جلوس اصلی (تاجگذاري)  را به انجام رساند. در 14 رمضان 1250 ه.ق نيز جلوس مفصل نموده ، تاج كياني بر سر نهاد و رخصت سلام عام داد.


حوادث مهم زندگی


رهبر

جنگ هرات


محمدشاه که در زمان ولیعهدی پدر خود عباس میرزا مأمور فتح هرات گردید، در حین محاصره هرات،به علت فوت پدرش عباس میرزا، هرات را رها کرد و با کامران میرزا حاکم هرات صلح کرده و قرار شد کامران میرزا هر ساله خراجی به دولت ایران بپردازد. اما در اوائل پادشاهی محمد شاه، کامران میرزا نقض عهد کرد و حتی متعرض سیستان شد.
محمد شاه سه سال بعد از آغاز پادشاهی اش، تصمیم گرفت تا حاکم هرات را سرکوب کند. انگلیسی‌ها سفیری به دربار محمد شاه فرستادند تا او را از این کار منصرف نمایند، ولی محمد شاه به آن‌ها اعتنایی ننمود و در ۱۹ربیع‌الثانی سال ۱۲۵۳ هجری قمری به سوی آن سرزمین لشکر کشید. از طرف دیگر کامران میرزا حاکم هرات با وعده‌هایی که از انگلیسی‌ها دریافت کرده بود تصمیم به مبارزه با محمد شاه گرفت.
محمد شاه قبل از دست یابی به هرات قلعهٔ مستحکم غوریان در نزدیکی آن شهر را فتح کرد. انگلیسی‌ها که از فتح هرات به وسیلهٔ محمد شاه می‌ترسیدند، سفیر خویش (سر جان مک نیل) را به نزد شاه ایران فرستادند تا مانع تصرف هرات به دست او شوند. از طرف دیگر یکی از افسران توپ چی خویش را به کمک کامران میرزا فرستادند. سر جان مک نیل که نتوانسته بود محمد شاه را از تصرف هرات باز دارد و از طرف دیگر بیم داشت هرات به وسیلهٔ او فتح گردد به سرعت به تهران باز گشت و از طرف دولت متبوع خویش به ایران اعلان جنگ داد، با وجود این که انگلیسی‌ها در عهد نامه مفصل قول داده بودند که در مسائل مربوط به ایران و افغانستان مداخله ننمایند. بعد از اعلان جنگ به ایران، رزم ناوهای آن کشور به تصرف جزیره خارک پرداخته و بعد از فتح این جزیره به بندر بوشهر نزدیک شدند، از طرف دیگر محمد شاه که به یاری روس‌ها دل خوش کرده بود نمی‌دانست که آن‌ها قبلاً با انگلیسی‌ها صلح نموده و متعهد شده‌اند که با ایران کاری نداشته باشند، ناچار شد دست از محاصرهٔ هرات برداشته و در سال ۱۲۵۴ هجری قمری به تهران بازگشت.



روابط خانوادگی


نام همسر

ملک جهان خانم

( از ۱۲۳۴ه.ق. )
ثمرۀ این ازدواج دو فرزند بود به نام های  ناصرالدین میرزا، که در 6 صفر 1247ق به دنیا آمد و عزت‌الدوله، که در 1250ق زاده شد.

نام پدر

نام پسر

نام دختر

نام برادر

نام پدربزرگ

محمد خان قاجار دولو بیگلربیگی


محمدشاه فرزند آسیه خانم دختر محمدخان دولو بود.

فتحعلی شاه قاجار



نام نوه

دارای رابطه خانوادگی با

اللهیارخان دولو آصف الدوله


اللهیار خان دایی محمد شاه بود.

حسن خان سالار


حسن خان پسر دایی محمدشاه بود.

محمد قلی خان آصف الدوله


آصف الدوله پسر دایی محمدشاه بود.

کیومرث میرزا عمید الدوله


عمیدالدوله، احترام‌الدوله دختر محمدشاه را به همسری گرفت.


سایر موارد


نام استادان وی

محمد کریم شقاقی گرمرودی


محمد کریم شقاقی گرمرودی ، معلم محمد میرزای ولیعهد بود.

حاج میرزا آقاسی




محمد شاه قاجار

تاریخ تولد ۱۲۲۲/۱۱/۰۸ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۲۶۴/۱۰/۰۷ه.ق.
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • گفته می شود در به قدرت رسیدن محمدشاه درایت وزیر او میرزا ابوالقاسم قائم مقام نقش به سزائی داشت که در نخستین سال سلطنتش بر اثر دسیسه عده ای از درباریان به وضع فجیعی به قتل رسید و میرزا بیات ایروانی معروف به حاج میرزا آقاسی جانشین او شد.
  • به نظر می رسد رابطه میرزا آقاسی با محمد شاه نظیر رابطه وزیر و پادشاه نبوده و محمد شاه او را مراد و مرشد خود می دانسته است.
  • یکی از وقایع مهم دوران سلطنت محمد شاه قاجار، قیام آقاخان محلاتی، رئیس فرقه اسماعیلیه در کرمان بود. آقاخان از سپاه ایران شکست خورد ولی محمد شاه او را بخشید و به حکومت محلات فرستاد، اما آقاخان دوباره قیام نمود و این بار کرمان را گرفت ولی باز هم شکست خورد ودر سال 1257هجری قمری به هندوستان گریخت.
  • علاوه بر قیام آقاخان، قیام علی محمد باب و شورش حسن خان سالار در خراسان را نیز می توان‎ ‎از مهم ترین رویدادهای زمان حکومت محمدشاه دانست.
  • محمد شاه پنج همسر داشت که عبارت بودند از: ملک جهان خانم معروف به مهد علیا، خدیجه‏ خانم چهریقی، زینب‏ خانم افشار ارومی، اُقل‏بیگه سالور و بلورخانم.
  • نه فرزند وی نیز : ناصرالدین شاه, عباس میرزا, محمدتقی میرزا, عبدالصمد میرزا, ابراهیم میرزا، عزت‌الدوله, عزیز‌الدوله, عفت‌الدوله و احترام‏الدوله نام داشتند.
  • علت مرگ محمد شاه، بیماری شدید نقرس و عوارض پا درد بود که شاه را در اواخر عمر زمینگیر کرد طوری که قادر به راه رفتن نبود. وی شب هنگام سه شنبه ششم شوال 1264 ه.ق در قصر محمدیه در تجریش فوت کرد، پیکرش در 12 ذی الحجه همان سال به دارالایمان قم منتقل و در آنجا مدفون شد.

done in 0.0291 seconds