آخرین ویرایش : July 11, 2012

اللهیارخان دولو آصف الدوله

مناصب و مشاغل


صدراعظم

حکومت قاجار

( از ۱۲۴۰ه.ق. تا ۱۲۴۳ه.ق. )

وی اولین فرد از خاندان قاجار است که به صدارت رسید. صدراعظمی آصف الدوله با زمینه چینی دولت های روسیه و انگلستان برای شروع جنگ دوم ایران و روسیه مصادف شد. تعدیات و سوء رفتار کارگزاران دولت روسیه با مسلمانان گنجه و قره باغ و کمک خواستن آنها از ایران و عزیمت آقا سید محمد مجتهد اصفهانی از عتبات عالیات به قصد جهاد با روس ها و تحریکات دولت انگلستان که علاقمند بود روسیه در قفقاز گرفتار سازد تا فرصت پرداختن به مسائل بالکان را نداشته باشد موجب شد فتحعلی شاه به عباس میرزا ولیعهد خود فرمان دهد مناطقی را که به موجب معاهده گلستان به تصرف روس ها درآمده بود، آزاد سازد. جنگ دو سال به طول انجامید و در نهایت نیروهای روس پیروز شده و تبریز را تصرف کردند. با وساطت دولت انگلستان مذاکرات صلح انجام و معاهده ترکمنچای منعقد شد. در جریان نبرد عباس میرزا با روس ها، فتحعلی شاه که به آذربایجان رفته بود، آصف الدوله را به حکومت آذربایجان تعیین نمود اما مردم از حکومتش ناراضی بودند و طی شورشی به سرکردگی میرفتاح پسر آقامیرزا یوسف آقای مجتهد ارگ شهر را اشغال و او را تسلیم نیروهای روس کردند. پس از مذاکرات صلح اصف الدوله آزاد و عازم تهران شد و به دلیل مسامحه در جنگ از صدارت عزل گردید.

حاکم

منطقه خراسان

( از ۱۲۵۰ه.ق. تا ۱۲۶۳ه.ق. )

آصف‎الدوله پس از مرگ فتحعلی‎شاه با توجه به کثرت شاهزادگان و داشتن شأن ایلی و خانوادگی و سابقۀ صدارت، محیط را برای خواسته‎های دیرینۀ خود یعنی رسیدن به مقامات عالی مناسب دید. اما نقشه‎های او به علت کاردانی میرزاابوالقاسم قائم مقام برملا شد و محمدشاه از هدف پنهانی وی آگاه گردید. شاه وی را به حکمرانی خراسان گماشت و همراه پسرش (حسن‎خان‎سالار) روانۀ مشهد کرد تا ضمن رعایت مناسبات خانوادگی وی را از مرکز دور کرده باشد. در خراسان به یاری سیاست انگلستان که مایل بود کشوری حائل میان ایران و افغانستان پدید آورد، به تدریج هوای استقلال طلبی و سلطنت‎خواهی در وی و فرزندانش بیدار شد. پس از کشته شدن قائم مقام (صفر 1251ق/ژوئن 1835م) آصف‎الدوله به تصور اشغال مقام صدارت، بی‎اجازه از خراسان وارد تهران شد، اما شاه او را مؤاخذه کرد و به مشهد بازفرستاد.


حوادث مهم زندگی


مشارکت در

دوره دوم جنگ ایران و روس در دوره قاجار

( از ۱۲۴۱ه.ق. تا ۱۲۴۳ه.ق. )

در هنگام جنگ دوم ایران و روس، صدراعظم بود و از محرکان و مسببان جنگ بود، از علما فتوا گرفت و مردم را وادار به جنگ می کرد. به فرمان فتحعلی شاه با بیست هزار سپاهی و یکصد و ده عراده توپ به آذربایجان آمد و هنوز صلح به هم نخورده بود که بی اجازه عباس میرزا، فرمانده کل قوای ایران از رود ارس عبور کرد. در فرماندهی سپاه ناتوانی نشان داد و همراه سپاهیانی که زیر فرمان داشت به تبریز گریخت و راه اشغال شهر را برای ژنرال آریستوف بازگذاشت.

قتل گریبایدوف

( ۱۲۴۴ه.ق. )

آصف‎الدوله در ماجرای کشته شدن گریبایدوف وزیر مختار روسیه در ایران یکی از عوامل مؤثر بود. دو تن از زنانی که در گرجستان اسیر شده و اسلام آورده بودند، در حرم او به سر می‎بردند. روسیه طبق مادة 13 پیمان ترکمان چای، مصراً آزادی آنها را طلب کرد و ایشان را به سفارت خود برد. سپس در اثر اقدامات آصف‎الدوله و اشارت میرزا‎مسیح استرآبادی مجتهد مسلّم تهران، مردم به منظور دفاع از نوامیس اسلام و استخلاص آنان به سفارت روس هجوم آوردند. در این جنبش بیش از 80 تن از مردم تهران و 38 تن از اعضای سفارت روسیه از جمله گریبایدوف کشته شدند.

شورش سالار


اصف الدوله که مردی جاه طلب و بلندپرواز بود و به ارزویش صدراعظمی محمدشاه نرسیده بود، پسرش را در راه دستیابی به قدرت و ایستادگی در برابر دولت تشویق می‌کرد.


روابط خانوادگی


نام پدر

نام پسر

محمد قلی خان آصف الدوله



محمد قلی خان پسر چهارم اللهیار خان است.

حسن خان سالار


پسر پنجم اللهیارخان

نام برادر

دارای رابطه خانوادگی با

محمد تقی میرزا حسام السلطنه


اللهیارخان شوهر خواهر محمدتقی میرزا بود.

بهمن میرزا


اللهیارخان آصف الدوله دایی بهمن میرزا بود.

فتحعلی شاه قاجار



اللهیار خان داماد فتحعلي شاه بود، خواهر اللهیارخان یکی از زنان عقدی فتحعلی شاه بود و یکی دیگر از خواهرانش همسر عباس میرزا و عروس فتحعلی شاه بود.

محمد شاه قاجار


اللهیار خان دایی محمد شاه بود.


تاریخ درگذشت ۱۲۶۴ه.ق.
محل درگذشت کشور عراق
ملیت کشور ایران

توضیحات بیشتر:
  • اللهیارخان یکی از صاحب منصبان قاجار بود که در دربار فتحعلی شاه قاجار سمت «خوانسالاری» داشت. در 1228ه.ق در دفع ترکمانان کامیابی به دست آورده بود. همچنین در سال 1237 ه.ق که میان ایران و عثمانی جنگ روی داد فتحعلی شاه، اللهیارخان را با ده هزار نفر برای یاری عباس میرزا به آذربایجان گسیل نمود. وی مدتی نیز حکومت شهرهایی در گیلان، مازندران و بروجرد را بر عهده داشت. به مدت سه سال صدراعظم شد. فردی جاه طلب و سرکش بود که همیشه تلاش داشت تا در مقامات عالیه باشد و برای دستیابی به اهداف خود، سرسپرده دولت انگلیس شد.

done in 0.0259 seconds