آخرین ویرایش : May 27, 2012

میرزا فتحعلی خان آخوندزاده

آثار


نویسنده

کتاب " قصص سبعه یا نمایشنامه های هفت گانه ـ تمثیلات "

( از ۱۲۶۶ه.ق. تا ۱۲۷۳ه.ق. )
حاوی شش نمایشنامه و یک داستان به قرار زیر می‌باشد: «حکایت ملا ابراهیم خلیل کیمیاگر»، «حکایت خرس قولدورباسان» یا «دزدافکن»، «حکایت موسیو ژوردان حکیم نباتات و مستعلی شاه مشهور به به جادوگر»، «حکایت وزیر خان لنکران» یا «سراب»، «حکایت مرد خسیس» یا «حاجی قره»، «حکایت وکلای مرافعه تبریز»، و داستان «یوسف شاه سراج» یا «ستارگان فریب خورده».
میرزا جعفر قراچه داغی این کتاب را با عنوان تمثیلات از ترکی به فرسی ترجمه کرد.
فتحعلي در اين نمايشنامه به افشاي فريبكاراني كه از سادگي و ناداني و طمع مردم سوء استفاده مي‌كنند، مي‌پردازد و مي‌كوشد مردم را به انديشه و تلاش و كسب دانشهاي نوين وادارد و از تن‌پروري و آسان‌جويي بازدارد. با خرافات و مدعيان جادوگري و كيمياگري مي‌جنگد؛ شيوة حكمراني مستبدّانة شرقي را نكوهش مي‌كند و حكمرانان بي‌اطلاع و بي‌كفايت و وزيران و مشاوران نادان و طمّاع و چاپلوس را كه در برابر شاهان و اميران ضعف نشان مي‌دهند و به هر پستي تن مي‌سپارند، اما نسبت به زيردستان تكبر مي‌ورزند، به استهزا مي‌گيرد و به آنان مي ‌تازد. چهرة ناخوشايند زندگي روستاييان را، در برابر زورگويي دولتيان و بيدادگري متصديان دادگستري و بي‌اعتنايي قاضيان به حق و عدالت به تصوير مي‌كشد. در جاي جاي اين نمايشنامه‌ها اشاراتي هم به حقوق زنان و مقام اجتماعي و استقلال آنان دارد.

کتاب " الفبای جدید "


بیوگرافی خودش

کتاب "مکتوبات کمال الدوله"

( ۱۲۸۳ه.ق. )

 آخوندزاده در اواسط ۱۲۸۲ ق نگارش مکتوبات کمال‌الدوله را به پایان برده بود. متن مکتوبات کمال‌الدوله در اصل به ترکی نوشته شده بود. در دوره ای که یوسف خان مستشارالدوله در تفلیس اقامت داشت، با میرزا فتحعلی آخوندزاده مناسبات دوستانه نزدیکی پیدا کرد.متن فارسی مکتوبات حاصل ترجمه مشترک آخوندزاده و یوسف خان در ۱۲۸۳ ق است.


تاریخ تولد ۱۲۲۷ه.ق.
تاریخ درگذشت ۱۲۹۵ه.ق.
محل تولد منطقه خامنه
شکی در شهر خامنه
محل درگذشت شهر تفلیس
ملیت کشور ایران
قومیت ترک

توضیحات بیشتر:

در قشون فارس عنوان مترجمی نایب السلطنه قفقاز را داشت و درجه سرهنگی گرفت. در تفلیس آشنایی با آثار نویسندگان، شاعران و متفکران روس از گریبادوف و گوگول گرفته تا پوشکین و استرافسکی، نویسندگان و اندیشمندان فرانسوی از مولیر، دوما تا ولتر و مونتسکیو و همچنین متفکران انگلیسی تحولات جدید فکری در آخوندزاده را رقم زد. وی در بسیاری از کشورهای آسیا چهره ای شناخته شده بود و با ترجمه نمایشنامه هایش به روسی در روسیه نیز از شهرت برخوردار است. آخوندزاده مروج مبادی فرهنگ اروپایی بین مسلمین بود و آثار متعددی به زبان های ترکی، فارسی و عربی نوشت که حاوی نکات انتقادی بود. آخوندزاده اولین سازندهٔ قالب‌های امروزی نمایش در مشرق زمین است. او همچنین جزو نخستین کسانی است که به موضوع زن و مشکلات زنان ایرانی در آثارش می‌پردازد. هرچند او در نمایشنامه‌هایش به مساله آزادی و مشکلات زنان می‌پردازد اما راه حلی برای نجات آنان ارائه نمی‌کند. تمایل به روشنگری، هجو سنت و ستایش از جلوه‌های تجدد از مضامین اصلی نمایشنامه‌های او بود. آخوندزاده پیشرو نمایشنامه نویسی و داستان پردازی اروپایی است در خطه آسیا، از عثمانی گرفته تا ژاپن، هر کس در این رشته ادبیات جدید غربی گام نهائه دقیقا پس از او بوده است. آخوندزاده نخستین ایرانی است که تاریخ نگاری، ادبیات و نمایشنامه نویسی را با بهره گیری از تفکر تاریخی و مادی بررسی کرد.

پس از جنگ بین الملل اول و انقلاب بزرگ اکتبر، مساله ی تغییر الفبا و به وجود آوردن خطی که پیشرفت و تعمیم علم و دانش را در میان توده ی وسیع مردم تسهیل کند، در کشورهای شرقی (یعنی کشورهایی که در تحت لوای فرهنگ و خط اسلامی به سر می بردند) مطرح گردید و در بیش تر این کشورها درک گردید که الفبای عربی یکی از مهم ترین عواملی است که از بسط و توسعه ی دانش و فرهنگ جلوگیری می کند.

وی علاوه بر فارسی و ترکی به زبانهای روسی و عربی نیز مسلط بود.


done in 0.0525 seconds